Główna

Skład

Kontakt

O Fundacji

Dokumenty

Konferencje

Sprawozdania

Stypendia

 

Informacja

o realizacji w roku 2012 Programu Stypendialnego

 

 

W 2012 roku stypendia otrzymywało łącznie 17 osób. Wśród nich 7 to studenci (w tym 6 osób na studiach magisterskich i 1 – licencjackich), 9 osób – uczestnicy studiów doktoranckich oraz jedna osoba przygotowująca rozprawę habilitacyjną. W stosunku do ubiegłego roku spostrzega się wzrost liczby stypendystów.

Ze względu na kraj pochodzenia nadal najwięcej stypendystów to, podobnie jak w roku ubiegłym, młodzież polonijna z Ukrainy (6 osób), jak w roku poprzednim, natomiast wzrosła liczba osób z Białorusi (również 6 osób, w roku ubiegłym - 4). 2 osoby z Rosji i po jednej z Gruzji, Kazachstanu i Litwy.

Podobnie jak w roku ubiegłym dominuje ośrodek lubelski (5 stypendystów: UMCS – 4 osoby, KUL – 1 osoba), następnie toruński i warszawski (po 4 stypendystów), przy czym odnośnie warszawskiego, to z UW 3 stypendystów i 1 z Akademii humanistycznej w Pułtusku. Kolejne miejsca (po 1 przedstawicielu) zajmują ośrodki: krakowski (UJ), olsztyński (UW-M) oraz bydgoski – Uniwersytet im. Kazimierza wielkiego.

Podobnie jak w latach poprzednich uwagę zwraca brak przedstawicieli z takich ośrodków akademickich jak: Wrocław, Białystok, Szczecin, Rzeszów, Łódź, Opole, Katowice. Swego rodzaju jaskółką zmiany tej sytuacji był udział referentów z Uniwersytetu Wrocławskiego w II Konferencji „Polskie Kresy Wschodnie – ludzie stamtąd”. Aktualna jest więc ocena o jeszcze istniejących znaczących rezerwach ludzkich w realizacji Programu stypendialnego. Gdyby odnieść się do uczelni najliczniej reprezentowanych wśród stypendystów, to nadal pierwsze miejsce zajmuje UMCS, przy czym w bieżącym roku ex equo z UMK. Drugie miejsce zajmuje UW. Jeżeli chodzi o dyscypliny naukowe to dominują przedstawiciele Polonistyki, a zwłaszcza językoznawcy.

 

Zmiany w Regulaminie

Po wnikliwej dyskusji nad kwestią wykorzystania dotychczasowych doświadczeń  Zarząd Fundacji doszedł do poniżej wymienionych ustaleń.

Kierujemy się założeniem, że nasza działalność powinna uzupełniać, a nie powielać politykę stypendialną  MNiSzW. Nasza polityka   powinna być bardziej odformalizowana. Należy bowiem pamiętać, że stypendystami Fundacji jest młodzież wyróżniająca się w nauce i działalności na rzecz środowiska polonijnego. W tej sytuacji powinna być obdarzana większym zaufaniem, przejawiającym się w mniejszym sformalizowaniu procesu decyzyjnego (np. w odniesieniu do doktorantów wystarcz opinia promotora przekazywana 1 raz w roku akademickim, a nie co semestr). Podobnie kwestia okresu trwania studiów doktoranckich połączonego z prawem do pobierania stypendium (stwierdzamy, że osoby ambitne decydują się na wykroczenie poza ramy 4-letniego okresu stypendialnego, bowiem nie chcą  rezygnować ze starań o utrzymanie wysokiego poziomu rozprawy doktorskiej). W tej sytuacji, uznaliśmy, że przy stosunkowo małej liczbie wniosków stypendialnych dot. problematyki kresowej, trzymanie się tych samych kryteriów, jakie obowiązują na uczelni, nie jest słusznym podejściem.  Uważamy, iż osoby zdolne i ambitne tym bardziej potrzebują wsparcia ze strony organizacji pozarządowych, tj. Fundacji.

Podobnie elastyczniej należy traktować stypendystów rozpoczynających po studiach magisterskich studia doktoranckie: uznano, że jeżeli temat rozprawy doktorskiej jest   kontynuacją tematyki podjętej w pracy magisterskiej, to już od pierwszego roku (przy pozytywnej opinii promotora) można przyznać stypendium. Analogicznie, jeżeli stypendysta po zakończeniu licencjatu kontynuuje studia magisterskie. W każdym przypadku najważniejszą jest opinia promotora.

Uwagę zwraca ranga  prac pisanych za granicą – wszak z uwagi na dostęp do miejscowych archiwów mogą to być bardzo wartościowe prace. Stąd uznaliśmy za potrzebną zmianę polegającą na stworzeniu możliwości   przyznawania stypendiów takim osobom (np. dla dr Eugeniusza Siemionowa z Ułan-Ude). Zresztą zwraca uwagę fakt, że Fundacja  „Semper Polonia” również przyznaje stypendia dla wyróżniającej się młodzieży polonijnej studiującej w uczelniach kraju zamieszkania.

Na koniec – ważną zmianą było podniesienie wysokości przyznawanych stypendiów i przybliżenie jej do wysokości stypendiów naukowych, zwanych często rektorskimi, których wysokość wynosi ok. 500 zł/m-nie. Trzeba przyznać, że pierwotna  kwota 150 zł – na studiach magisterskich i 300 zł – na doktoranckich, była wyraźnie rażącą i krzywdzącą dla tej grupy młodzieży akademickiej, co więcej może świadczyć o niedocenianiu przez nas wagi problematyki kresowej. Dlatego i w tym względzie wprowadzono zmiany, pozostawiając tzw. system widełkowy wysokości stypendium i podwyższając wysokość górnej stawki, zbliżając – ale jeszcze nie wyrównując – jej wysokości do tzw. stypendiów rektorskich. Na marginesie: zwraca uwagę fakt, że warunkiem koniecznym dla uzyskania stypendium Fundacji są  nie tylko wyniki w studiach w postaci średniej ocen, lecz także szeroko rozumiana aktywność naukowa, jak udział w konferencjach naukowych, publikacje itp. oraz aktywność społeczna (zarówno w macierzystym środowisku polonijnym, jak też i na uczelni). Tymczasem w wielu uczelniach stypendia rektorskie (naukowe) przyznawane są jedynie w oparciu o średnią ocen. Nowe wysokości stypendiów zostały wdrożone w tym roku, w takim stopniu w jakim pozwoliły otrzymane środki stypendialne.

Stypendyści to nie tylko osoby osiągające z reguły bardzo dobre wyniki w nauce (średnia ocen wszystkich stypendystów wynosi 4,60), lecz także młodzi ludzie zaangażowani w działalność  środowiska polonijnego/polskiego w kraju zamieszkania oraz środowiska akademickiego w kraju studiów. W pełni uprawnione jest stwierdzenie, że są to najlepsi w nauce i aktywności społecznej polonijni studenci i doktoranci – są to np. działacze harcerstwa i innych organizacji młodzieżowych,  członkowie zespołów artystycznych i sportowych, uczestnicy polonijnych przeglądów artystycznych i innych imprez  organizowanych w krajach zamieszkania  i w Polsce, jak: konkursy recytatorskie, olimpiady języka polskiego, konferencje naukowe; wielu z nich  pełniło funkcje z wyboru w organizacjach polskich.  Natomiast w Polsce to aktywni członkowie kół naukowych, w tym wielu z nich jest w kierownictwach KN, ponadto działają w  organizacjach kresowych i oddziałach Stowarzyszenia Wspólnota Polska.

  

 

 Wykaz stypendystów wraz z  tematami prac dyplomowych →

 Przewodniczący Komisji Stypendialnej                                                Prezes Fundacji

prof. dr hab. inż. Zbigniew Dmochowski                                             Medard Masłowski

 

 

Warszawa, 27 grudnia 2012 r.